Kullanım kılavuzu

Başlarken

Laypen, Mac için bir belge uygulamasıdır. Belge bir metin sayfasıdır; içinde tablo, pano, zaman çizelgesi ve başka bileşenler de durabilir. Böylece bir plan ile o planın rakamları aynı yerde bulunur.

Kurulum

İndirdiğiniz Laypen.dmg dosyasını açın ve Laypen’i Uygulamalar klasörüne sürükleyin. Laypen macOS 13 ve sonrasını ister; Apple Silicon ve Intel Mac’lerde çalışır.

İlk açılış

Bir dakikalık tur neyin nerede olduğunu gösterir. Turu istediğiniz zaman Ayarlar › Uygulama turu ile yeniden başlatabilirsiniz.

İlk belgeniz

⌘N tuşlarına ya da çalışma alanı adının yanındaki + düğmesine basın. Sayfaya bir başlık verin ve yazmaya başlayın; yazdıkça kaydedilir.

Çalışmalarınız nerede saklanır

Her şey Mac’inizdeki tek bir dosyada saklanır. Hesap yoktur, hiçbir şey karşıya yüklenmez. Bkz. Verileriniz.

Beta

Beta sürümü, uygulamayı ilk açtığınız günden itibaren 90 gün ücretsizdir. Süre bitince Laypen çalışmayı sürdürür ve geri bildirim formuna götüren bir not gösterir.

Pencere

Pencere üç bölümden oluşur: solda kenar çubuğu, ortada sayfa, sağda biçim paneli.

Çalışma alanı

Kenar çubuğunun en üstündeki ad. Çalışma alanları birbiriyle ilgisiz işleri ayırır; örneğin iş ve ev. Geçmek, yenisini eklemek ya da adını değiştirmek için ada tıklayın.

Arama

Büyüteç ya da ⌘K; belge başlıklarında, metinlerde ve Heybe’de arar.

Genel Bakış, Görevler, Takvim

Bütün belgelerinizden toplanan üç görünüm: son belgeler, bütün yapılacaklar ve bütün tarihler.

Heybe

Saklamak istediğiniz bağlantılar, görseller ve kısa notlar için bir yer. Bkz. Heybe.

Belgeler

Belgeleriniz ve klasörleriniz. Sıralamak ya da bir belgeyi klasöre taşımak için sürükleyin. Öteki işlemler için sağ tıklayın.

Etiketler

Belgelere verdiğiniz etiketler. Birine tıklayınca o etiketi taşıyan bütün belgeler listelenir.

Sekmeler

Açık belgeler üstte sekme olarak görünür. ⌘W sekmeyi kapatır; ⇧⌘] ve ⇧⌘[ sekmeler arasında geçer.

Belge araçları

Sağ üstte: geri al ve yinele, favori, Heybe çekmecesi, notlar, sürüm geçmişi, biçim paneli ve dışa aktarmanın da bulunduğu … menüsü.

Biçim paneli

Seçtiğiniz şeyin seçeneklerini gösterir: metin, tablo, pano ve ötekiler. ⌥⌘I ile açılıp kapanır.

Ayarlar, yardım, tema

Kenar çubuğunun altında: çark Ayarlar’ı, ? Yardım’ı açar; üç düğme otomatik, açık ve koyu görünüm arasında geçer.

İpucu Kenar çubuğunu ⌃⌘S ile gizleyebilir, odak moduyla (⌥⌘F) sayfa dışındaki her şeyi kaldırabilirsiniz.

Yazma ve biçimlendirme

Sayfaya tıklayın ve yazın. Biçim seçenekleri biçim panelindedir; en sık kullanılan biçemlerin yazarak verilen kısayolları da vardır.

Başlıklar

Başlık için # ve boşluk yazın ya da biçim panelinden Başlık veya Alt başlık seçin.

Listeler

- ve boşluk madde işaretli liste başlatır; numaralı liste için panelden Numaralı seçin.

Yapılacaklar

[] ve boşluk bir yapılacak başlatır. Bütün belgelerdeki yapılacaklar Görevler görünümünde toplanır.

Alıntı, kod, ayırıcı

> ve boşluk alıntı yapar, --- ayırıcı çizer. Paneldeki Kod metni eş aralıklı yazı tipiyle dizer.

Kalın, italik, altı çizili

⌘B, ⌘I ve ⌘U ya da Karakter altındaki düğmeler. Üstü çizili de oradadır.

Tarihler ve belge bağları

Tarih, Takvim görünümünde de görünen bir tarih ekler. Belge bağı başka bir belgeye bağlantı ekler.

Etiketler

Başlığın altına bir etiket yazıp ↩ tuşuna basın. Etiketler kenar çubuğunda görünür.

Kapak

Başlığın üzerine gelip Kapak ekle’yi seçin; belgenize on renkli kapaktan birini verebilirsiniz.

Sayfa genişliği ve yazı boyutu

Sayfanın kenarını sürükleyin ya da biçim panelinin üstündeki Genişlik ve Yazı boyutu seçeneklerini kullanın.

Bileşen ekleme

Bileşen, sayfanın içindeki bir bloktur: tablo, pano, zaman çizelgesi. Her biri aşağıda kendi bölümünde anlatılır.

“/” menüsü

Boş bir satırda / yazıp bir bileşen seçin ya da listeyi daraltmak için yazmayı sürdürün.

“+” düğmesi

Boş satırın solunda belirir. Aynı menüyü açar.

Biçim paneli

İmleç metindeyken paneldeki Ekle listesi bileşeni o noktaya ekler.

Bileşenin altına yazmak

Altında boş bir satır açmak için bileşenin hemen altına tıklayın.

Seçmek ve kaldırmak

Seçmek için bileşene tıklayın; bileşenin seçenekleri, kaldırma düğmesi de dahil, biçim panelinde belirir.

İpucu Bir bileşende yaptığınız her şey ⌘Z ile geri alınabilir.

Tablo

Sayfanın içinde küçük bir hesap tablosu: formüller, sayı biçimleri ve toplamlar.

Hücreleri düzenleme

Bir hücreye tıklayıp yazın. ↩ onaylar ve aşağı iner, ⇥ sağa geçer. ⇧ ile ok tuşları seçimi genişletir; ⌫ seçili hücreleri temizler.

Formüller

= ile başlayın; örneğin =B2*C2 ya da =TOPLA(D2:D6). Seçili hücrenin formülü tablonun üstündeki çubukta görünür.

İşlevler

TOPLA, ORTALAMA, MIN, MAK, SAY, ÇARPIM, MEDYAN, YUVARLA, MUTLAK, KAREKÖK, TAMSAYI, MOD, KUVVET, EĞER, VE, YADA, DEĞİL, ETOPLA ve EĞERSAY. İngilizce adları (SUM, AVERAGE, IF…) da kabul edilir.

Hazır formüller

Bir hücre seçiliyken biçim panelindeki Toplam, Ortalama, En büyük ve En küçük formülü sizin yerinize yazar. Aşağı doldur formülü sütun boyunca kopyalar.

Toplam satırı

Toplam satırı, en alta sütunları toplayan bir satır ekler.

Sütun biçimi

Düz, binlik ayraçlı, yüzde ya da para birimi ($, €, £). .0 ve .00 düğmeleri ondalık basamak sayısını belirler.

Satırlar ve sütunlar

Tablonun altındaki ya da biçim panelindeki düğmelerle ekleyip silin. Bir satır ya da sütun silinince formüller kendini düzeltir.

Sıralama ve süzgeç

Artan sırala, Azalan sırala ve Süzgeç seçili sütuna göre çalışır.

Kopyala ve yapıştır

Excel ya da Numbers’tan kopyalanan hücreler tabloya yapışır; tersi de geçerlidir.

Pano olarak göster

Tabloyu, sütunlarından birine göre gruplanmış bir panoya çevirir. Pano bağlı kalır: biri değişince öteki de değişir.

İpucu Tablo, formülleriyle birlikte Excel’e aktarılır; bkz. Dışa aktarma.

Pano

Aşamalardan geçen işler için kart sütunları.

Sütunlar

Adını değiştirmek için sütun adına tıklayın. Sağ uçtan sütun ekleyin; her sütunun kendi rengi olabilir.

Kartlar

Sütunun altındaki + bir kart ekler. Kartı başka bir sütuna ya da aynı sütunda başka bir sıraya sürükleyin.

Kart ayrıntıları

Açmak için karta tıklayın: açıklama, etiketler, tarih ve bir kontrol listesi. Karttaki tarih Takvim görünümünde görünür.

Bağlı panolar

Bir tablodan Pano olarak göster ile tablodan oluşturulan pano, kartlarını tablo satırlarından alır. Panonun altındaki Bağı kaldır onu bağımsız bir panoya çevirir.

Klavyeyle

Bir kart odaktayken ⌥← ve ⌥→ kartı sütunlar arasında taşır, ⌥↑ ve ⌥↓ sırasını değiştirir. 0.9.3 sürümünden itibaren.

Gantt şeması

Başlangıç ve bitiş tarihleri olan işlerin zaman çizelgesi.

İşler

+ İş ekle bir satır ekler. Adını değiştirmek için ada tıklayın; daire işi bitti olarak işaretler.

Taşıma ve uzatma

İşi taşımak için çubuğu sürükleyin; uzatmak ya da kısaltmak için sağ kenarını sürükleyin. Tarihleri biçim paneline yazarak da verebilirsiniz.

Bağımlılıklar

Biçim panelindeki Öncül, bir işi başka bir işe bağlar; öncül iş bitmeden bağlı iş başlayamaz.

Kilometre taşları

Bir iş kilometre taşına çevrilebilir: baklava biçiminde gösterilen tek bir gün.

Bugün

Dikey çizgi bugünü gösterir. Hafta sonları gölgelidir.

Klavyeyle

Bir çubuk odaktayken ← ve → işi bir gün taşır, ⇧← ve ⇧→ bitiş tarihini değiştirir. 0.9.3 sürümünden itibaren.

İpucu Her iş Takvim görünümünde de yer alır.

Süreç

Bir işin nereye geldiğini gösteren adımlar dizisi.

Adımlar

Adını değiştirmek için adım adına tıklayın. Biçim panelinden adım ekleyip kaldırın.

Durum

Adımın dairesine tıklayarak üç durum arasında geçirin: Bekliyor, Sürüyor ve Tamamlandı.

Kartlar

Yan yana dizilen, başlığı ve bir satır metni olan görseller. Ürünler, kişiler ya da kaynaklar için uygundur.

Kart ekleme

+ ile bir kart ekleyin, sonra üzerine bir görsel bırakın ya da bir görsel seçin. Başlığı ve metni doğrudan kartın üzerine yazın.

Yerleşim

Satır başına bir, iki ya da üç kart; görsel kartı doldurur ya da içine yerleşir. İkisi de biçim panelindedir.

Heybe’den

Heybe çekmecesinden bir öğeyi sayfaya sürükleyin; özgününe bağlı kalan bir karta dönüşür.

Beyaz tahta

Serbestçe yerleştirip çizgilerle bağlayabileceğiniz yapışkan notlar.

Notlar

Not eklemek için boş bir yere çift tıklayın. Taşımak için notu sürükleyin; yazmak için nota tıklayın.

Bağlantılar

İki notu bağlamak için birinin üzerindeki noktadan ötekine sürükleyin.

Renk ve görsel

Biçim panelinden nota renk verin ya da üzerine bir görsel koyun.

Dışa aktarma

Biçim paneli beyaz tahtayı PNG ya da JPG görsel olarak kaydeder.

Klavyeyle

⇥ o nota bağlı yeni bir not ekler. ⌥⇥ sonraki nota geçer, ⌥ ile ok tuşları notu taşır, ⌥↩ tuşuna sırayla iki notta basmak onları bağlar. Son üçü 0.9.3 sürümünden itibaren.

Takvim

Takvim görünümü, bütün belgelerinizdeki tarihleri tek bir ayda gösterir.

Neler görünür

Gantt işleri, tarihli kartlar, yapılacaklar ve metne eklediğiniz tarihler. Bir kayda tıkladığınızda ait olduğu belge açılır.

Kendi etkinlikleriniz

Hiçbir belgeye bağlı olmayan bir etkinlik eklemek için bir güne tıklayın.

macOS takvimleri

Takvim uygulamasındaki etkinlikleri de görmek için Ayarlar › Dış takvimler’i açın. Laypen bunları yalnızca okur; takvimlerinizi hiçbir zaman değiştirmez.

Anımsatıcılar

Ayarlar › Bildirimler açıkken Laypen tarihli kayıtları size anımsatır.

Genel Bakış ve Görevler

Neyin sizi beklediğini görmek için belgeleri tek tek açmaya gerek bırakmayan iki görünüm.

Genel Bakış

Son ve favori belgeler, zamanı gelenler ve yeni belge başlatma alanı. ⌘1.

Görevler

Bütün belgelerdeki yapılacaklar, belgelere göre gruplanmış. Burada işaretlediğiniz, belgede de işaretlenir. ⌘2.

Bugünün notu

⌘D bugünün notunu açar; yoksa oluşturur.

Heybe

Belgelerinizden ayrı bir biriktirme alanı: sonra dönmek istediğiniz bağlantılar, görseller ve kısa notlar.

Ekleme

Üstteki alana bir bağlantı yapıştırın ya da not yazıp ↩ tuşuna basın. Görselleri sürükleyin ya da yapıştırın. Uygulamanın her yerinden ⇧⌘S hızlı ekleme penceresini açar.

Ayrıntılar ve alanlar

Bir öğeye tıklayarak başlık ve açıklama verin, görselini değiştirin, fiyat, kod ya da tedarikçi gibi kendi alanlarınızı ekleyin.

Kategoriler

+ Kategori yeni bir kategori açar; bir kategori başka kategorileri içerebilir. Adını değiştirmek ya da silmek için kategoriye sağ tıklayın. Kategori silinince içindeki öğeler silinmez.

Okundu ve okunmadı

Bir bağlantıyı açmak onu okundu olarak işaretler. Okunmamış süzgeci bekleyenleri gösterir.

Bir öğeyi belgede kullanma

Sağ üstteki çanta simgesiyle Heybe çekmecesini açıp bir öğeyi sayfaya sürükleyin ya da / yazıp Heybe’den seçin. Kart bağlı kalır: özgünü değişince kart da değişir.

Bilmekte yarar var

Bağlantı başlıkları ve kapak görselleri internetten alınır; çevrimdışıyken yalnızca adres görünür. Görseller veri dosyanızda saklanır.

Şablonlar

Toplantı notundan proje planına ve teklife on sekiz hazır belge.

Şablon kullanma

Kenar çubuğundan Şablonlar’ı açın (⌘5) ve birine tıklayın. Serbestçe değiştirebileceğiniz yeni bir belge olarak açılır.

Kendi şablonlarınız

Bir belgede … menüsünü açıp Şablon olarak kaydet’i seçin.

Düzenleme ve bulma

Büyüyen belge yığınını yönetilebilir tutan birkaç araç.

Klasörler

Dosya menüsünden ya da belge listesinde sağ tıklayarak klasör oluşturun, sonra belgeleri içine sürükleyin.

Favoriler

Sağ üstteki yıldız belgeyi Genel Bakış’a sabitler.

Çoğaltma ve taşıma

… menüsü belgeyi çoğaltır, bir klasöre ya da başka bir çalışma alanına taşır.

Arama

⌘K başlıklarda, belge metinlerinde ve Heybe’de arar. Ok tuşlarıyla gezinip ↩ ile açın.

Çöp sepeti

Silinen belgeler kenar çubuğunun altındaki çöp sepetine gider; oradan geri yükleyebilir ya da kalıcı olarak silebilirsiniz.

Geri alma, sürümler ve notlar

Geri dönmenin ya da bir not düşmenin üç yolu.

Geri al ve yinele

Sağ üstteki iki ok ya da ⌘Z ve ⇧⌘Z. Belgedeki her şeyi kapsar: metin, tablolar, panolar, zaman çizelgeleri, kartlar ve beyaz tahtalar.

Sürüm geçmişi

Saat simgesi belgenin önceki sürümlerini listeler. Bakmak için birini açın; geri istiyorsanız geri yükleyin.

Notlar

Bir metni seçip konuşma balonu simgesine tıklayarak ona bir not iliştirin. Notlar sayfanın yanındaki panelde listelenir; metnin parçası değildir.

Dışa ve içe aktarma

Belgeyi, karşınızdakinin gereksindiği biçimde Laypen’den çıkarın.

PDF

Kendi baskı tasarımını kullanır. Hangi temayı kullanırsanız kullanın her zaman açık renklidir; belgedeki tabloları, panoları ve zaman çizelgelerini içerir.

Word

Belgenin tamamını .docx dosyası olarak aktarır.

Excel

Belgedeki tabloları formülleriyle birlikte .xlsx dosyası olarak aktarır.

Markdown

Dosya › Dışa Aktar, düz metin araçları için Markdown da sunar.

Beyaz tahta görseli

Beyaz tahta, kendi biçim panelinden PNG ya da JPG olarak kaydedilir.

İçe aktarma

Dosya › İçe Aktar, Markdown ve düz metin dosyalarını yeni belge olarak açar.

Ayarlar

Kenar çubuğunun altındaki çarkla ya da ⌘, ile açılır.

Dil

İngilizce, Türkçe, Almanca, İspanyolca, Fransızca, Felemenkçe, İtalyanca, Portekizce, Japonca ve Çince.

Görünüş

Açık, koyu ya da macOS ayarını izleyen otomatik görünüm.

Renk paleti

Yedi palet; varsayılan Laypen’dir (antrasit üzerine turuncu).

Arayüz ölçeği

Menüleri, kenar çubuğunu ve bütün metni büyütür ya da küçültür.

Uygulama kilidi

Açılışta ve beş dakika kullanmadığınızda Touch ID ya da Mac parolanızı ister. Uygulama penceresini kilitler; veri dosyasının kendisi şifrelenmez.

Dış takvimler

macOS Takvim uygulamasındaki etkinlikleri Takvim görünümünde salt okunur olarak gösterir.

Bildirimler

Tarihli kayıtlar için anımsatıcılar.

Güncellemeler

Laypen günde bir kez daha yeni bir sürüm olup olmadığına bakar. Bunu kapatabilirsiniz.

Geri bildirim

Bu sitedeki geri bildirim formunu açar.

Uygulama turu

Bir dakikalık turu yeniden oynatır.

Veri

Veri dosyanızın yerini gösterir; yedek kopya kaydetmenizi ya da yüklemenizi sağlar.

Klavye kısayolları

Aynı liste uygulamada Yardım › Klavye Kısayolları altındadır (⌘/).

Genel

Yazarken

Tablolarda

Panolar, Gantt şemaları ve beyaz tahtalar (0.9.3’ten itibaren)

Verileriniz

Laypen’in sunucusu yoktur. Yazdıklarınız Mac’inizde kalır.

Veri dosyası

Her şey ~/Library/Application Support/Laypen/data.json dosyasında tutulur. Eklediğiniz görseller de aynı dosyanın içinde saklanır.

Otomatik yedekler

Laypen bir önceki kaydın kopyasını ve son yedi günün her biri için birer kopyayı, veri dosyasının yanındaki yedekler klasöründe tutar.

Başka bir Mac’e taşıma

Ayarlar › Veri ile bir yedek kaydedin ve öteki Mac’te yükleyin.

İnternete neler gönderilir

Yalnızca üç şey: Heybe’ye eklediğiniz bağlantının başlığını ve kapak görselini almak, günlük yeni sürüm denetimi (kapatabilirsiniz) ve geri bildirim formuyla sizin gönderdikleriniz.

İpucu Laypen buluta yedekleme yapmaz. Laypen klasörünü kendi yedeklerinize (örneğin Time Machine) ekleyin.